De uitkomsten van het PISA onderzoek 2025 zijn bekend. De leesvaardigheid van Nederlandse middelbare scholieren is verder gedaald: 39% van de deelnemers scoorde onder het minimale niveau. Ze lopen het risico laaggeletterd het onderwijs te verlaten. Bij het vorige PISA-rapport was dit 33 procent. Op het gebied van rekenen en natuurwetenschappen presteren Nederlandse leerlingen ongeveer even goed als drie jaar geleden.
De onderzoekers formuleren het zorgvuldig: “Deze leerlingen kunnen door hun zwakke taal- en leesvaardigheid waarschijnlijk minder goed functioneren op school en in de maatschappij, en lopen het risico laaggeletterd het onderwijs te verlaten.”
Welke focus had de PISA-toets?
PISA is een internationaal vergelijkend onderzoek onder vijftienjarigen in 91 landen. De lage scores betekenen niet automatisch dat leerlingen de basisvaardigheden taal onvoldoende beheersen – vaardigheden waarin de afgelopen jaren juist veel is geïnvesteerd. PISA toetst namelijk meer dan technisch en begrijpend lezen. Leerlingen krijgen complexere, realistische opdrachten waarbij ze informatie uit teksten in een bepaalde context moeten begrijpen, interpreteren en toepassen.
Brede aanpak met rijke teksten in alle lessen
De oplossing ligt volgens de LBBO en de FvOv in een brede aanpak. Door in alle vakken bewust aandacht te besteden aan taal én vakinhoud, werken we aan betere leesvaardigheid en het begrijpen van complexe teksten. Dus niet simpelweg méér lessen Nederlands, maar aandacht voor leesvaardigheid met rijke teksten in alle lessen.
Lerende cultuur voor inzicht in complexiteit
Rijke teksten, een breed curriculum en samenwerking binnen het schoolteam zijn samen de basis tot verbetering. De expertise van de kwaliteitscoördinator, van de taalcoördinator en van de docent Nederlands, kan zeer van pas komen om in scholen tot een lerende cultuur te komen en veel beter te begrijpen hoe leerlingen een complexe, inhoudelijke tekst lezen, begrijpen en analyseren en daar vervolgens in alle lessen concreet op te kunnen sturen.
Professionele begeleiders
Steengoed onderwijs. De LBBO zet zich hier voortdurend voor in vanuit de rol van de begeleiders. Zo biedt het landelijk algemeen IB/KC-platform een plek om je als kwaliteitscoördinator verder te professionaliseren en te sparren met collega’s door het hele land.
De eerstvolgende platformbijeenkomst is op 22 september, met als thema de rol van de kwaliteitscoördinator en de kracht van het collectief. Bea Ros neemt ons mee in onderzoek en praktijk van collectieve teamkracht. Bea is de auteur van het boek Samen sterk onderwijs (Telos, 2026). Meld je aan in de LBBO Academie. We ontmoeten je graag!